ეს ფილ­მი არის ჩვენს ჩა­მო­უ­ყა­ლი­ბე­ბელ სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ზე
12 დეკემბერი, 2014
7581
print

მზე­ხა მა­ხა­რა­ძე

 - თქვე­ნი ახა­ლი სრულ­მეტ­რა­ჟი­­ნი ფილ­მის "კრე­დი­ტის ლი­მი­ტის" კი­ნოპ­რე­მი­­რა შედ­გა ვე­ნე­ცი­ის 71- კი­ნო­ფეს­ტი­ვალ­ზე, პროგ­რა­მა­ში "ჰო­რი­ზონ­ტე­ბი". რამ­დე­ნად კმა­ყო­ფი­ლი ხართ ამ კი­ნოპ­ლათ­ფორ­მა­ზე მო­ნა­წი­ლო­­ბით, ან რო­გორ შე­­ფა­სა ფილ­მი კრი­ტი­კამ? რა­ტომ გა­დაწყ­ვი­ტეთ ეს კი­ნოდ­რა­მა პირ­ვე­ლად ვე­ნე­ცი­ის კი­ნო­ფეს­ტი­ვალ­ზე გა­გე­ტა­ნათ?

- ფილ­მის პრე­მი­ე­რა შედ­გა ვე­ნე­ცი­ის კი­ნო­ფეტ­სი­ვალ­ზე სა­კონ­კურ­სო პროგ­რა­მა­ში. "ჰო­რი­ზონ­ტე­ბი" ვე­ნე­ცი­ის ფეს­ტი­ვა­ლის ოფი­ცი­ა­ლუ­რი სა­კონ­კურ­სო პროგ­რა­მაა. რა­ტომ ვე­ნე­ცია? იმი­ტომ რომ გავ­რის­კეთ და გა­ვაგ­ზავ­ნეთ ფილ­მი ვე­ნე­ცი­ა­ში. ეს ფეს­ტი­ვა­ლი მი­ე­კუთ­ვ­ნე­ბა იმ მცი­რე­რიცხო­ვა­ნი ფეს­ტი­ვა­ლე­ბის რიცხვს, სა­დაც აუცი­ლე­ბე­ლი პი­რო­ბაა, რომ ფილ­მი იქამ­დე არ­სად არ იყოს ნაჩ­ვე­ნე­ბი. ძა­ლი­ან გაგ­ვი­მარ­თ­ლა, რომ ფილ­მი "ჰო­რი­ზონ­ტებ­ში" მოხ­ვ­და. ეს სე­რი­ო­ზუ­ლი სა­მარ­კო ნი­შა­ნია პირ­ვე­ლი ფილ­მი­სათ­ვის. 

- თქვენ რო­გო­რი ემო­ცი­­ბით უყუ­რებთ თქვენს კი­ნოპ­რე­მი­­რებს? რო­გორ აღიქ­ვით "კრე­დი­ტის ლი­მი­ტი" დიდ ეკ­რან­ზე? 

- მე კი­ნო­დარ­ბაზ­ში ყოფ­ნი­სას ჯერ­ჯე­რო­ბით, მხო­ლოდ გა­მო­სა­ხუ­ლე­ბის ხა­რისხს, ფე­რის კო­რექ­ცი­ის რე­ზულ­ტატს, ხმის და გა­და­წე­რის პრობ­ლე­მებს ვხე­დავ ეკ­რან­ზე.

- სა­ნამ "კრე­დი­ტის ლი­მი­ტი" კი­ნო­გა­ქი­რა­ვე­ბით გა­ვა დიდ ეკ­რა­ნებ­ზე, მა­ნამ­დე მა­ყუ­რე­ბელ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბის სა­შუ­­ლე­ბა ფეს­ტი­ვა­ლებ­ში მო­ნა­წი­ლე­­ბაა. კი­დევ სად მი­დის ეს კი­ნოდ­რა­მა, რო­გორ იკითხე­ბა ამ კი­ნო­სუ­რა­თის სა­ფეს­ტი­ვა­ლო ცხოვ­რე­ბის კა­ლენ­და­რი?

- სხვა­დას­­ვა ფეს­ტი­ვა­ლე­ბის პა­სუ­ხებს ახ­ლა ვე­ლო­დე­ბით. უკ­ვე ვი­ცით, რომ ფილ­მი მი­დის შვე­დეთ­ში და ავ­­­რი­­ში, მარ­­ში კი თბი­ლი­სის კი­ნო­გა­ქი­რა­ვე­ბა­ში გა­მო­ვა.

- თბი­ლი­სის სა­ერ­თა­შო­რი­სო კი­ნო­ფეს­ტი­ვალ­ზე ეროვ­ნუ­ლი კონ­კურ­სის ჟი­­რიმ სა­­კე­თე­სო რე­ჟი­სო­რის პრი­ზი ვერ­ცხ­ლის პრო­მე­თე გად­მოგ­ცათ ფილ­მის­­ვის "კრე­დი­ტის ლი­მი­ტი". რას ნიშ­ნავს ეს ჯილ­დო თქვენ­­ვის, ან ელო­დით ამ პრიზს ერი­კა გრე­გო­რის, ნა­უმ კლე­­მა­ნის და ულ­რიხ გრე­გო­რის­გან?

- ეს ძა­ლი­ან მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი ჯილ­დოა ფილ­მის­თ­ვის და პი­რა­დად ჩემ­თ­ვის. ამ კონ­კ­რე­ტულ შემ­თხ­ვე­ვა­ში კი­დევ უფ­რო ჟი­უ­რის შე­მად­გენ­ლო­ბის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით. ეს სა­მი­ვე ადა­მი­ა­ნი იმ კი­ნოს ემ­სა­ხუ­რე­ბა მთე­ლი ცხოვ­რე­ბა, რომ­ლის არ­სე­ბო­ბის­თ­ვის და და­სა­ცა­ვად მე მზად ვარ ყვე­ლა ღო­ნე ვიხ­მა­რო.

- რამ­დე­ნია ფილ­მის ბი­­ჟე­ტი?

- ფილ­მის წარ­მო­ე­ბა­ზე გა­მო­ვი­ყე­ნეთ მხო­ლოდ პი­რა­დი თან­ხე­ბი და არც ერ­თი ფონ­დი­სა თუ ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ის თან­ხა არ და­ხარ­ჯუ­ლა. ფილ­მის ბი­უ­ჯე­ტი არის მე­გობ­რე­ბის და კი­ნოს ერ­თ­გუ­ლი ადა­მი­ა­ნე­ბის ენერ­გია გა­დამ­რავ­ლე­ბუ­ლი უსას­რუ­ლო­ბა­ზე. მათ გა­რე­შე ეს ფილ­მი ვერ გა­კეთ­დე­ბო­და. ასე­თი ჯგუ­ფის ენერ­გი­ას ვე­რა­ნა­ირ ციფ­რებ­ში ვერ გა­მო­სა­ხავ, ანუ ჩვე­ნი ბი­უ­ჯე­ტია მი­ნი­მა­ლუ­რი თან­ხა+მარ­გო ზუ­ბაშ­ვი­ლი, მა­რა­დია ცა­ა­ვა, დე­ვი თარ­ხან-მო­უ­რა­ვი, ნი­ნო ჯა­ფა­რი­ძე... აღა­რა­ფერს ვამ­ბობ მთა­ვარ დამ­დ­გ­მელ ჯგუფ­ზე, - მხატ­ვა­რი სი­მონ მა­ჩა­ბე­ლი, კოს­ტუ­მე­ბის მხატ­ვა­რი ქე­თი ალექ­სი-მეს­ხიშ­ვი­ლი, კომ­პო­ზი­ტო­რი რე­ზო კიკ­ნა­ძე, ოპე­რა­ტო­რი ჟან-ლუი პა­დი­სი, ხმის ოპე­რა­ტო­რი ნა­სიმ ელ მუ­ნა­ბი და კო­კა ტო­გო­ნი­ძე, რომ­ლის გა­რე­შე არა­თუ ამ ფილმს ვერ გა­და­ვი­ღებ­დი, არა­მედ ჩე­მი არ­სე­ბო­ბა დად­გე­ბო­და ეჭ­ვ­ქ­ვეშ. ეს არის ის შეხ­ვედ­რა, რომ­ლის შე­დე­გა­დაც შე­ნი სა­კუ­თა­რი წარ­სუ­ლი, მო­მა­ვა­ლი, სამ­შობ­ლო, ყვე­ლა­ფე­რი უფ­რო მშვე­ნი­ე­რი ხდე­ბა.

- რა­ტომ გახ­და სა­ბან­კო კრე­დი­ტე­ბის თე­მა თქვენ­­ვის სა­ინ­ტე­რე­სო? რო­გორ იწე­რე­ბო­და სცე­ნა­რი, ან ამ კი­ნოს­­რუქ­ტუ­რა­ში არ­სე­ბობ­და კო­მერ­ცი­­ლი სქე­მე­ბი?

- ფილ­მი გა­და­ვი­ღეთ ძა­ლი­ან სწრა­ფად. ჩემ­თ­ვის მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი იყო გარ­კ­ვე­უ­ლი სპონ­ტა­ნუ­რო­ბის შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბა გა­და­ღე­ბის პრო­ცეს­ში. რაც მთა­ვა­რია, ეს გან­საზღ­ვ­რუ­ლი იყო ფილ­მის მცი­რე ბი­უ­ჯე­ტით. ფილ­მის შექ­მ­ნი­სას გა­დამ­წყ­ვე­ტია სწო­რი სტრა­ტე­გია და ასე­ვე წი­ნას­წარ იმის გან­საზღ­ვ­რა, თუ რო­გორ ფილმს გა­და­ი­ღებ. ეს ძა­ლი­ან ზუს­ტად უნ­და გქონ­დეს ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბუ­ლი. არა­ვი­თარ შემ­თხ­ვე­ვა­ში არ უნ­და იფიქ­რო იმა­ზე, რომ მე­ტი ფუ­ლით უკე­თეს ფილმს გა­და­ი­ღებ. მიზ­ნად უნ­და და­ი­სა­ხო, რომ ყო­ვე­ლი კომ­პ­რო­მი­სი, რომ­ლის გა­კე­თე­ბაც მო­გი­წევს, იქ­ნე­ბა მი­ნი­მა­ლუ­რი და არა მხატ­ვ­რუ­ლი ღი­რე­ბუ­ლე­ბის ხარ­ჯ­ზე გა­კე­თე­ბუ­ლი.

გა­და­ღე­ბე­ბი მთლი­ა­ნად მიმ­დი­ნა­რე­ობ­და თბი­ლის­ში, სახლს ბევ­რად მე­ტი დრო და­ვუთ­მეთ. ეს ბი­ნა, ისე­თი რო­გო­რიც ჩანს ფილ­მ­ში, ჩვენ თვი­თონ მო­ვაწყეთ. მე­რე და­ვუ­მა­ტეთ პრო­ფე­სო­რის ბი­ნა, გა­რა­ჟი მზა საჭ­მე­ლე­ბის მა­ღა­ზი­ად გა­და­ვა­კე­თეთ. სი­მონ მა­ჩა­ბელ­თან ერ­თად შევ­ქ­მე­ნით ეს სამ­ყა­რო, - გა­ყი­დუ­ლი სარ­კის კვა­ლით დაწყე­ბუ­ლი, ავე­ჯით, გე­დე­ბი­ა­ნი ჩა­ის სერ­ვი­ზით... ყო­ველ ნივ­თ­ზე ერ­თად დავ­დი­ო­დით ბაზ­რო­ბებ­ზე, მე­გობ­რებ­თან... ამ მხატ­ვ­რუ­ლი ტი­ლოს ნა­წი­ლი იყო ქე­თი ალექ­სი-მეს­ხიშ­ვი­ლის კოს­ტი­უ­მე­ბი. ჩვენ ყო­ვე­ლი ფე­რის ლა­ქას სა­ერ­თო კონ­ტექ­ს­ტ­ში გან­ვი­ხი­ლავ­დით. ასე გაჩ­ნ­და მა­გა­ლი­თად, დამ­ხ­მა­რე გო­გო - ირ­მას მკვეთ­რი ნა­რინ­ჯის­ფე­რი მა­ი­სუ­რი და­ბა­დე­ბის დღის საკ­მა­ოდ ხან­გ­რ­ძ­ლივ სცე­ნა­ში. მას იქ ში­ნა­არ­სით ყვე­ლა­ზე ანო­ნი­მუ­რი ფუნ­ქ­ცია აქვს, მაგ­რამ ყვე­ლა­ზე მეტს მოძ­რა­ობს რო­გორც მსა­ხუ­რი, ამი­ტო­მაც და­ნარ­ჩე­ნე­ბის­გან ყვე­ლა­ზე მკვეთ­რად გა­მო­ი­ყო­ფა მი­სი ფე­რის ლა­ქა. ასე­ვე ბო­ლოს და­ვა­მა­ტეთ და­ბა­დე­ბის დღის სუფ­რას ლურ­ჯი ღვი­ნის ჭი­ქე­ბი. რად­გან ერთ მო­მენ­ტ­ში მივ­ხ­ვ­დით, რომ ყვე­ლა­ფე­რი ზედ­მე­ტად ოქ­როს­ფე­რია. ასე ვმუ­შა­ობ­დით ყვე­ლა სცე­ნა­ზე... ამ გუნ­დის დი­დი და სე­რი­ო­ზუ­ლი თა­ნა­მო­აზ­რე იყო ასე­ვე ფილ­მის ოპე­რა­ტო­რი ჟან-ლუი პა­დი­სი. ჩვენ ერ­თად გა­და­ვი­ღეთ ჯერ კი­დევ კი­ნოს­კო­ლა­ში - FEMIS ჩე­მი სა­დიპ­ლო­მო ფილ­მი "ზღვა­ზე ხომ არ წავ­სუ­ლი­ყა­ვით" 1996 წელს. 22 წე­ლია ვიც­ნობთ ერ­თ­მა­ნეთს, ერთ ენა­ზე ვსა­უბ­რობთ და ვი­ზი­ა­რებთ ერ­თი და იგი­ვე კი­ნოს სიყ­ვა­რულს.

"კრე­დი­ტის ლი­მი­ტი" კლა­სი­კუ­რი გა­გე­ბით არ არის პირ­ვე­ლი ფილ­მი, ის პირ­ვე­ლი ფილ­მი, რო­მელ­შიც მთა­ვა­რი გმი­რი ჰგავს ავ­ტორს და რო­მე­ლიც პირ­და­პი­რი გა­გე­ბით არის ავ­ტო­ბი­ოგ­რა­ფი­უ­ლი. ეს ფილ­მი თით­ქოს წარ­მო­სახ­ვა­ში გა­და­ვი­ღე, რად­გა­ნაც და­ახ­ლო­ე­ბით 10 წე­ლი, - ინ­ს­ტი­ტუ­ტის დამ­თავ­რე­ბის შემ­დეგ, არც საფ­რან­გეთ­ში და არც სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში, რე­ა­ლუ­რად არა­სო­დეს არც ერ­თ­მა კო­მი­სი­ამ არ და­ა­ფი­ნან­სა ეს სცე­ნა­რი. მაგ­რამ, რო­გორც ჩანს, ეს დრო ტყუ­ი­ლად არ და­ი­ხარ­ჯა. იცით, ყვე­ლა ადა­მი­ანს თა­ვი­სი ბი­ოგ­რა­ფია აქვს და ასე­ვე თა­ვი­სი ურ­თი­ერ­თო­ბა დროს­თან. მე კი­ნოს­კო­ლა­ში ჩა­ბა­რე­ბი­დან ზუს­ტად 21 წე­ლი დამ­ჭირ­და იმის­თ­ვის, რომ პირ­ვე­ლი სრულ­მეტ­რა­ჟი­ა­ნი ფილ­მი გა­და­მე­ღო.

- თქვენს ახალ კი­ნო­ნა­მუ­შე­ვარ­ზე რე­ჟი­სორ­მა Michael Hoffman-მა თქვა: "ეს არის შე­სა­ნიშ­ნა­ვი ფილ­მი, რად­გან ის ნამ­­ვი­ლად ასა­ხავს არა­მარ­ტო სა­ქარ­­ვე­ლოს, არა­მედ მსოფ­ლი­ოს რე­­ლო­ბას და იმ რთულ, ჩახ­ლარ­თულ გა­რე­მოს, რო­მელ­შიც გვი­წევს ცხოვ­რე­ბა. ეს მარ­თა­ლაც კარ­გი ფილ­მია..."

- MIchael Hoffman-ის რე­აქ­ცია, რა თქმა უნ­და, ძა­ლი­ან მე­სი­ა­მოვ­ნა, მით უმე­ტეს, რომ ასე­თი კო­მენ­ტა­რი ისეთ კონ­ტექ­ს­ტ­ში გა­ა­კე­თა, რო­დე­საც კითხ­ვა ამ მი­მარ­თუ­ლე­ბით არც იყო დას­მუ­ლი.

რაც შე­ე­ხე­ბა ფილ­მის სცე­ნარს, სცე­ნა­რი დავ­წე­რე მარ­ტომ, თუმ­ცა ეს წი­ნას­წარ არ მქონ­და ჩა­ფიქ­რე­ბუ­ლი... ეს ფილ­მი არ არის აგე­ბუ­ლი დი­ა­ლო­გებ­ზე, აწყო­ბი­ლია სი­ტუ­ა­ცი­ებ­ზე, ამი­ტომ ბევრ სცე­ნა­ში ტექ­ს­ტი ოფი­ცი­ა­ლუ­რი ში­ნა­არ­სია. ჩე­მი აზ­რით, ასე­თი სა­შუ­ა­ლე­ბი­თაც შე­იძ­ლე­ბა მი­აღ­წიო დრა­მა­ტულ ეფექტს, - სცე­ნა, სა­დაც არა­ფე­რი არ არის ნათ­ქ­ვა­მი გარ­და კონ­ტ­რ­ქა­ტის წა­კითხ­ვი­სა. ამ ეტაპ­ზე ეს იყო ჩე­მი ამო­ცა­ნა და ძა­ლი­ან სა­ინ­ტერ­სო იყო ასე მუ­შა­ო­ბა. ყვე­ლა­ზე დი­დი რის­კი, რო­მელ­ზეც მე შეგ­ნე­ბუ­ლად წა­ვე­დი, იყო სი­ტუ­ა­ცი­ე­ბის ბა­ნა­ლუ­რო­ბა და სი­მარ­ტი­ვე. ძა­ლი­ან სა­ში­ში ზღვა­რია, სი­მარ­ტი­ვე­სა და სი­სა­და­ვეს შო­რის გა­დის. რა თქმა უნ­და, ამ ზღვარ­ზე უშეც­დო­მოდ ვერ გა­ვი­ა­რე, მაგ­რამ მა­ინც, ვხე­დავ, რომ ფილ­მი შედ­გა ბევ­რი სა­რის­კო გა­დაწყ­ვე­ტი­ლე­ბის გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბით. იცით, კა­მე­რის მოძ­რა­ო­ბის შეზღუდ­ვა­სა და სი­მარ­ტი­ვე­შიც ვე­ძებ­დით ფილ­მის ფორ­მას... და მე მგო­ნი, რომ ვი­პო­ვე მი­უ­ხე­და­ვად არ­სე­ბუ­ლი ნაკ­ლო­ვა­ნე­ბი­სა. რო­გორც ფრან­სუა ტრი­უ­ფო ამ­ბობ­და, "პირ­ვე­ლი და მე­ო­რე ფილ­მე­ბი სუნ­თ­ქა­ვენ თა­ვი­ან­თი ნაკ­ლო­ვა­ნე­ბის წყა­ლო­ბით, შემ­დეგ უკ­ვე პრო­ფე­სი­ო­ნა­ლიზ­მი იკა­ვებს ად­გილს და ფილ­მე­ბი ნელ-ნე­ლა უნაკ­ლო­ნი ხდე­ბი­ან, ცხა­დია სა­უ­კე­თე­სო შემ­თხ­ვე­ვა­ში". მეც იმე­დი მაქვს, რომ ჩე­მი ფილ­მიც სუნ­თ­ქავს თა­ვი­სი ნაკ­ლით და შე­სა­ბა­მი­სად არ­სე­ბობს.

- ში­ნა­არ­სობ­რი­ვად, თქვე­ნი ფილ­მი სა­ბან­კო სის­ტე­მი­სა და კა­პი­ტა­ლიზ­მის კრი­ტი­კას­თან ერ­თად, იმ სა­ზო­გა­დო­­ბის ილუს­­რა­ცი­აც არის, რო­მელ­მაც ფულ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბა არ იცის და ამი­ტო­მაც მი­­ცით ფილმს რე­ჟი­სო­რის­გან პო­ზი­ცია და სა­ერ­თო პე­სი­მის­ტუ­რი ხა­სი­­თი?

- ფილ­მი არა­ვი­თარ შემ­თხ­ვე­ვა­ში არ არის ზო­გა­დად სა­ბან­კო სის­ტე­მი­სა და კა­პი­ტა­ლიზ­მის კრი­ტი­კა­ზე. კა­პი­ტა­ლიზ­მი, თუ­კი ის გან­ვი­თა­რე­ბუ­ლია, ერ­თა­დერ­თი მი­სა­ღე­ბი ფორ­მაა ადა­მი­ა­ნე­ბის თა­ვი­სუ­ფა­ლი თა­ნა­არ­სე­ბო­ბის, რაც ბო­ლო ორი სა­უ­კუ­ნის მსოფ­ლიო ის­ტო­რი­ამ და­ამ­ტ­კი­ცა. ფილ­მი არის ჩვენ­ზე, თა­ნა­მედ­რო­ვე სამ­ყა­როს­თან ჩვენს არა­ა­დაპ­ტი­რე­ბუ­ლო­ბა­ზე, სწო­რედ იმა­ზე, რაც საბ­ჭო­თა წყო­ბამ მო­ი­ტა­ნა. წყო­ბამ, რო­მელ­მაც ბევრ სხვა პრობ­ლე­მას­თან ერ­თად ადა­მი­ა­ნე­ბი ამო­აგ­დო მსოფ­ლიო კონ­ტექ­ს­ტი­დან. XX სა­უ­კუ­ნის ევ­რო­პულ ქვეყ­ნებ­ში მიმ­დი­ნა­რე პრო­ცე­სებ­მა ჩვენ გვერ­დით ჩაგ­ვი­ა­რა. ასე რომ, დღეს დღე­ო­ბით, სე­რი­ო­ზუ­ლად ვართ აც­დე­ნი­ლე­ბი და­ნარ­ჩენ სამ­ყა­როს და ამი­ტო­მაც ეს ფილ­მი არის ჩვენს ჩა­მო­უ­ყა­ლი­ბე­ბელ სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ზე, სა­ზო­გა­დო­ე­ბა, რო­მე­ლიც ეძებს თა­ვის თავს, სა­დაც იგი­ვე ფე­ნე­ბი თა­ვი­დან უნ­და გა­და­ნა­წილ­დეს, ისე­ვე, რო­გორც სიმ­ბო­ლუ­რად სა­კუ­თა­რი სახ­ლე­ბი.

ფილ­მ­ში ნი­ნოს ოჯა­ხი კარ­გავს ბი­ნას და ვფიქ­რობ, სწო­რედ იმ გზით მო­პო­ვე­ბუ­ლი ბი­ნა, რომ­ლი­თაც ის მა­მა­მის­მა მი­ი­ღო, ის ცხოვ­რე­ბა და ფა­რი­სევ­ლო­ბა, რო­მე­ლიც აქ სუ­ფევს, კი­დე­ვაც უნ­და და­ი­კარ­გოს. ამ სახ­ლის და­კარ­გ­ვა ნიშ­ნავს რა­ღაც ახ­ლის დაწყე­ბას... ოჯა­ხი უნ­და და­ი­შა­ლოს იმის­თ­ვის, რომ იქ­ნებ მე­რე თა­ვი­დან გა­ერ­თი­ან­დეს და არა ხე­ლოვ­ნუ­რად შექ­მ­ნი­ლი, მოჩ­ვე­ნე­ბი­თი კე­თილ­დღე­ო­ბის მო­ჯა­დო­ე­ბულ წრე­ში გა­აგ­რ­ძე­ლოს ცხოვ­რე­ბა. ეს სახ­ლი და­კარ­გ­ვას რომ გა­დარ­ჩე­ნი­ლი­ყო, ჩე­მი აზ­რით, ფილ­მი უფ­რო პე­სი­მის­ტუ­რი იქ­ნე­ბო­და, ესე იგი, არა­ფე­რი არ შე­იც­ვა­ლა და ყვე­ლა­ფე­რის ისე­ვე გაგ­რ­ძელ­დე­ბა, რო­გორ აქამ­დე იყო. ამ და კი­დევ სხვა წყვე­ტე­ბის გა­რე­შე ჩვენ ვე­ღარ გან­ვ­ვი­თარ­დე­ბით, მაგ­რამ ჩვენ სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში არ არის ნუ­ლი­დან დაწყე­ბის ენერ­გია და ამას კი­დევ ბევ­რი სხვა მი­ზე­ზი აქვს. შე­სა­ბა­მი­სად, ფილ­მის დრა­მა­ტურ­გია არ არის ფი­ნალ­ზე აგე­ბუ­ლი. მი­სი ოპ­ტი­მიზ­მი წე­სით იმ ადა­მი­ა­ნე­ბის საქ­ცი­ელ­ში უნ­და გა­მოჩ­ნ­დეს, ვინც ასე უან­გა­როდ ეხ­მა­რე­ბა მთა­ვარ გმირს. სწო­რედ რომ არა ეს მოჩ­ვე­ნე­ბი­თი კე­თილ­დღე­ო­ბის­კენ სწრაფ­ვა, მა­შინ ხომ ეს თეთ­რი ლა­ქე­ბიც არ გაჩ­ნ­დე­ბო­და კე­დე­ლებ­ზე. თუმ­ცა, ფილ­მი ხომ ერ­თ­გ­ვა­რო­ვა­ნი აღ­ქ­მი­სათ­ვის არ კეთ­დე­ბა. რა­საც ახ­ლა ვამ­ბობ, ეს ამ კონ­კ­რე­ტულ ოჯახს ეხე­ბა. მე ძა­ლი­ან მო­მე­წო­ნა ამ თე­ო­რი­ის ზუს­ტად სა­წი­ნა­აღ­მ­დე­გო შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბა, რო­მე­ლიც ჩე­მო­ა­ყა­ლი­ბა ნა­უმ კლე­ი­მან­მა, - ეს ფილ­მი ამა­ღელ­ვე­ბე­ლია და მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი, რად­გა­ნაც ეს არ არის ლო­კა­ლუ­რი და ერ­თი კონ­კ­რე­ტუ­ლი ქვეყ­ნის ამ­ბა­ვი, არა­მედ დღე­ვან­დე­ლი ცი­ვი­ლი­ზა­ცი­ის ის­ტო­რია, სა­დაც წარ­სუ­ლი ნელ-ნე­ლა ქრე­ბა და კედ­ლებ­ზე მხო­ლოდ თეთ­რი ლა­ქე­ბი რჩე­ბა, - თქვა მან და მეც ვე­თან­ხ­მე­ბი.

- "კრე­დი­ტის ლი­მი­ტი" - ამ სო­ცი­­ლურ დრა­მა­ში კად­რე­ბი ისეა ჩა­ლა­გე­ბუ­ლი, რომ ფილ­მი სულ მოძ­რა­­ბა­შია, გრძნობ რიტმს, მოქ­მე­დე­ბის დი­ნა­მი­კას, მე­ტიც მთე­ლი ფილ­მი კად­რე­ბის "დი­­ლო­გით" ით­ლე­ბა, რო­მელ­საც შე­იძ­ლე­ბა მარ­ტო უყუ­რო, არ მო­უს­მი­ნო ტექ­­ტებს, მაგ­რამ მა­ინც გა­­გებ რა ხდე­ბა. ოთარ იოსე­ლი­­ნი ამ­ბობს: "მა­ღი­ზი­­ნებს, რო­ცა კი­ნო­ში ბევრს სა­უბ­რო­ბენ, კი­ნო უსიტყ­ვო­დაც გა­სა­გე­ბი უნ­და იყოს. მე მჭირ­დე­ბა მარ­ტო მუ­სი­კა და მოქ­მე­დე­ბა; ჟეს­ტე­ბი, გა­მო­მეტყ­ვე­ლე­ბა, ადა­მი­­ნე­ბის ურ­თი­ერ­თო­ბა, კა­მე­რას­თან მუ­შა­­ბა..."

- რა თქმა უნ­და, მე იმ კი­ნოს მომ­ხ­რე ვარ, სა­დაც ცო­ტას ლა­პა­რა­კო­ბენ და მეტს ვხე­დავთ ეკ­რან­ზე, თუმ­ცა უნ­და ვა­ღი­ა­როთ, რომ ყვე­ლა კი­ნო­მა­ტოგ­რა­ფი­ულ სტილს თა­ვი­სი მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი წარ­მო­მად­გენ­ლე­ბი ჰყავთ, რომ ფაქ­ტობ­რი­ვად, შე­უძ­ლე­ბე­ლია ზო­გა­დი ჭეშ­მა­რი­ტე­ბე­ბის ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბა და მა­თი დაც­ვა. სხვა საქ­მეა რო­მე­ლი ხერ­ხით გინ­და შე­ნი ის­ტო­რი­ის მო­ყო­ლა. ფილ­მის გა­და­ღე­ბას ბევ­რი იმ­პულ­სი შე­იძ­ლე­ბა ჰქონ­დეს, - იდეა, მაგ­რამ ასე­ვე ერ­თი სა­ხე, სუ­რა­თი, შეგ­რ­ძ­ნე­ბა, ან შთა­ბეჭ­დი­ლე­ბა.

ჩემ­თ­ვის ამ ფილ­მის პირ­ვე­ლი სა­ხე იყო ქა­ლაქ­ში მო­სი­ა­რუ­ლე ქა­ლი ფუ­ლით ხელ­ში და გა­და­ხურ­და­ვე­ბის, ლომ­ბარ­დის რკი­ნის უჯ­რე­ბი, რომ­ლე­ბიც იღე­ბა და იკე­ტე­ბა, სა­დაც დო­ლა­რე­ბი ლა­რებს ენაც­ვ­ლე­ბა, ბე­ჭე­დი ფულს და გარ­შე­მო წარ­წე­რე­ბი, პრო­ცენ­ტე­ბი, ვა­ლუ­ტის კურ­სი. აქე­დან და­იწყო ეს ფილ­მი.

- 2009 წელს ვე­ნე­ცი­ის 66-ე კი­ნო­ფეს­ტი­ვალ­ზე თქვე­ნი მოკ­ლე­მეტ­რა­ჟი­­ნი ფილ­მი "ბედ­ნი­­რე­ბა"/Felicita - და­­ჯილ­დო­ვეს ჟი­­რის სპე­ცი­­ლუ­რი პრი­ზით "ახ­ლე­ბუ­რი და იუმო­რის­ტუ­ლი მხი­­რუ­ლი ხედ­ვის­­ვის". "ბედ­ნი­­რე­ბა" - ქარ­თუ­ლი ის­ტო­რიაა, კა­ხე­თი­დან იტა­ლი­­ში სა­მუ­შა­ოდ წა­სულ ქა­ლის ბედ­ზე, რო­მელ­მაც გარ­დაც­­ლი­ლი ქმა­რი ტე­ლე­ფო­ნით და­­ტი­რა. რა იყო ამ ფილ­მის წარ­მა­ტე­ბის მთა­ვა­რი ფორ­მუ­ლა? ამის მე­რე რო­გორ აეწყო კი­ნო­სუ­რა­თის "კა­რი­­რა" და ჰქონ­და თუ არა კო­მერ­ცი­­ლი წარ­მა­ტე­ბა? რას აძ­ლევს ევ­რო­პის ერთ-ერ­თი პრეს­ტი­ჟუ­ლი და ძვე­ლი კი­ნოპ­ლათ­ფორ­მის­გან ეს პრი­ზი ფილმს?

- მოკ­ლე­მეტ­რა­ჟი­ა­ნი ფილ­მი­სათ­ვის ასე­თი პრი­ზი გა­დამ­წყ­ვე­ტია მი­სი მო­მავ­ლის­თ­ვის და შემ­დეგ ფეს­ტი­ვა­ლებ­ში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბი­სათ­ვის. Felicita-ზე უკ­ვე საკ­მა­რი­სად ით­ქ­ვა, ფილ­მი იყო ბევრ ფეს­ტი­ვალ­ზე, კი­დევ რამ­დე­ნი­მე სე­რი­ო­ზუ­ლი პრი­ზი და­იმ­სა­ხუ­რა. ორი წე­ლი ზე­დი­ზედ გა­ვი­და ფრან­გულ-გერ­მა­ნულ ტე­ლე­არ­ხ­ზე ARTE. კო­მერ­ცი­უ­ლი წარ­მა­ტე­ბა ფილმს არ ჰქო­ნია. სრულ­მეტ­რა­ჟი­ა­ნი ფილ­მი­სათ­ვი­საც რთუ­ლია კო­მერ­ცი­უ­ლი წარ­მა­ტე­ბის მიღ­წე­ვა, მოკ­ლე­მეტ­რა­ჟა­ი­ნი ფილ­მი­სათ­ვის კი ეს სირ­თუ­ლე ას­მა­გია.

- თქვენ პა­რი­ზის ცნო­ბი­ლი კი­ნო­ინ­­ტი­ტუ­ტის La Femis-ის კი­ნო­სა­რე­ჟი­სო­რო ფა­კულ­ტე­ტი და­ამ­თავ­რეთ. რა მოგ­ცათ ამ პე­რი­ოდ­მა და რი­თი იყო სწავ­ლე­ბის მე­თო­დი­კა გა­მორ­ჩე­­ლი? რა­ტომ გა­დახ­ვე­დით საფ­რან­გე­თი­დან გერ­მა­ნი­­ში საცხოვ­რებ­ლად?

- გერ­მა­ნი­ა­ში ჩე­მი პი­რა­დი ცხოვ­რე­ბის გზამ მი­მიყ­ვა­ნა... პა­რი­ზის კი­ნო­ინ­ს­ტი­ტუტ­მა მომ­ცა ძა­ლი­ან ბევ­რი რამ. პირ­ველ რიგ­ში სივ­რ­ცე, სა­დაც შე­იძ­ლე­ბა თა­ვი­სუფ­ლად ეძე­ბო სა­კუ­თა­რი გზა. ამ ეტაპ­ზე ჩემ­თ­ვის ჩვე­უ­ლი გა­რე­მოს­გან მოწყ­ვე­ტა ძა­ლი­ან მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი აღ­მოჩ­ნ­და. მე­რე, რა თქმა უნ­და, კი­ნო­გა­ნათ­ლე­ბა, კი­ნოს­თან მიდ­გო­მა და კი­ნო­თი ცხოვ­რე­ბის ხე­ლოვ­ნე­ბა. იქ ვე­ზი­ა­რე იმ სამ­ყა­როს, რო­მე­ლიც ჟურ­ნალ Cahier du Cinema და­არ­სე­ბი­დან იღებს სა­თა­ვეს. ეს სა­ყო­ველ­თა­ოდ ცნო­ბი­ლი "ახა­ლი ტალ­ღის" რე­ჟი­სო­რე­ბის გარ­და არის კი­ნოკ­რი­ტი­კო­სე­ბის, დო­კუ­მე­ტა­ლის­ტე­ბის, მე­მონ­ტა­ჟე­ე­ბის, ოპე­რა­ტო­ტე­ბის მთე­ლი თა­ო­ბა. სწო­რედ ისი­ნი იყ­ვ­ნენ ჩე­მი პე­და­გო­გე­ბი... მა­გა­ლი­თად, Jean Douchet/ჟან დუ­შე ეკუთ­ვ­ნო­და ჟურ­ნა­ლის და­არ­სე­ბის დროს და ტრი­უ­ფოს, რო­მე­რის, შაბ­რო­ლის, გო­და­რის გვერ­დ­ზე და­იწყო თა­ვის პრო­ფე­სი­უ­ლი კა­რი­ე­რა. Cahier du Cinema-ს თა­ო­ბის სიძ­ლი­ე­რე ხომ იმ მხრივ არ­სე­ბობ­და, რომ ისი­ნი არ­ჩევ­დ­ნენ ყო­ველ ფილმს, - ძველს, ახალს, ფრან­გულს, ამე­რი­კულს... არ­ჩევ­დ­ნენ დე­ტა­ლუ­რად, გა­ნი­ხი­ლავ­დ­ნენ კონ­ტექ­ს­ტ­ში, ერ­თ­მა­ნეთ­ში კა­მა­თობ­დ­ნენ, გმობ­დ­ნენ ძველს და იბ­რ­ძოდ­ნენ ახა­ლი კი­ნოს­თ­ვის. ასე­თი გარ­ჩე­ვა დღემ­დე ფრან­გუ­ლი კი­ნო­კულ­ტუ­რის ნა­წი­ლია და ასე იქ­ნე­ბა მო­მა­ვალ­შიც, სულ. ეს კულ­ტუ­რა, ვფიქ­რობ, ძა­ლი­ან გვაკ­ლია სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში, - აქ რე­ჟი­სორს ფილ­მ­ზე ელა­პა­რა­კე­ბა მხო­ლოდ ის, ვი­საც მი­სი კი­ნო­ნა­მუ­შე­ვა­რი მო­ე­წო­ნა, არა­და მსგავ­სი სა­უბ­რე­ბი აუცი­ლე­ბე­ლიც არის, არ შე­იძ­ლე­ბა კი­ნოს მო­მე­წო­ნა-არ მო­მე­წო­ნას დო­ნე­ზე დაყ­ვა­ნა. რა თქმა უნ­და, ჩვენ­თა­ნაც იწე­რე­ბა რე­ცენ­ზი­ე­ბი, მაგ­რამ მე ამ შემ­თხ­ვე­ვა­ში კი­ნო­ში და მის გარ­შე­მო მოღ­ვა­წე ხალ­ხის ყო­ფით კულ­ტუ­რა­ზე მაქვს ლა­პა­რა­კი.

- რო­მე­ლია თქვე­ნი ცხოვ­რე­ბის saundtrek?

- მე უფ­რო ფე­რე­ბით აღ­ვიქ­ვამ სამ­ყა­როს, ვიდ­რე ხმა­უ­რე­ბით, მაგ­რამ ორი­ვე ისევ თბი­ლის­თან არის და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი. მიყ­ვარს თბი­ლი­სის ღა­მი­სა და ად­რი­ა­ნი დი­ლის სი­ჩუ­მე და მი­სი ფე­რე­ბი.

- დი­დი კი­ნე­მა­ტოგ­რა­ფი­დან ვინ არი­ან თქვე­ნი ფა­ვო­რი­ტი კი­ნო­რე­ჟი­სო­რე­ბი, რო­მელ­მაც მოგ­ცათ ინ­­პი­რა­ცია?

- რამ­დე­ნი­მე რე­ჟი­სო­რია, რო­მელ­თა ფილ­მებს ძა­ლი­ან ხში­რად შე­მიძ­ლია ვუ­ყუ­რო, - ჟაკ ტა­ტის, ჩარ­ლი ჩაპ­ლი­ნის, ჰიჩ­კო­კის ფილ­მე­ბი. მიყ­ვარს ჯონ კა­სა­ვე­ტი­სი, კა­უ­რის­მა­კი... სია გრძე­ლია, მაგ­რამ რო­გორც რე­ჟი­სო­რი და პი­როვ­ნე­ბა ერ­თ­დ­რო­უ­ლად, ჩემს ცხოვ­რე­ბა­ში ცალ­კე ად­გილს იკა­ვებს ფრან­სუა ტრი­უ­ფო. მი­სი წე­რი­ლე­ბი, მი­სი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა კი­ნოს­თან და ცხოვ­რე­ბას­თან, უფ­რო სწო­რად, მი­სი ცხოვ­რე­ბა კი­ნოს­თ­ვის, - კი­ნო­ხე­ლოვ­ნე­ბი­სად­მი არა­ნორ­მა­ლუ­რი სიყ­ვა­რუ­ლი, პა­ტი­ვის­ცე­მა, მის მი­ერ გარ­ჩე­უ­ლი და გა­ა­ნა­ლი­ზე­ბუ­ლი ფილ­მი დიდ ფი­ლო­სო­ფი­ა­შია აყ­ვა­ნი­ლი. მას­თან ყვე­ლა­ფერს ამო­ი­კითხავთ: პირ­ვე­ლი ფილ­მე­ბის, პრო­დი­უ­სე­რებ­თან, მსა­ხი­ო­ბებ­თან ურ­თი­ერ­თო­ბე­ბის შე­სა­ხებ. ეს არის არა­მარ­ტო ნი­ჭი­ე­რი, არა­მედ ძა­ლინ ჭკვი­ა­ნი ადა­მი­ა­ნის ნაშ­რო­მე­ბი, მუდ­მი­ვი ძი­ე­ბა იმა­ზე, თუ რა არის კი­ნო, რა­ტომ, რის­თ­ვის და ვის­თ­ვის არ­სე­ბობს.

მზეხა მახარაძე